: بیماریای مری شایع هستن و از اونجا که مری در قفسه سینه قرار داره و از پشت قلب عبور می کنه، بعضی وقتا دردهایش با درد قلبی اشتباه گرفته می شه.

امتیاز خبر: 96 از 100 تعداد رای دهندگان 59

هفته نامه سلامت – دکتر محمدجعفر فره وش*: بیماریای مری شایع هستن و از اونجا که مری در قفسه سینه قرار داره و از پشت قلب عبور می کنه، بعضی وقتا دردهایش با درد قلبی اشتباه گرفته می شه.
مری لوله رابطیه بین حلق و معده که غذای جویده شده در دهن رو به طرف معده که داخل شکم قرار گرفته، هدایت می کنه. این عضو نقش چندانی در هضم و جذب غذا نداره ولی سلامت و وجودش مثل همه اعضای بدن لازمه و اگه دچار مریضی شه، می تونه باعث آزار و بعضی وقتا هم به خطر انداختن سلامت مریض شه.
بیماریای مری شایع هستن و چون مری در قفسه سینه قرار داره و از پشت قلب عبور می کنه ممکنه درد اون با دردهای قلبی اشتباه گرفته شه ولی بیماران باید به این نکته توجه داشته باشن که دردهای قلبی با فعالیت و حرکت مریض درست می شن و دردهای مری معمولا با خوردن غذا.

از اونجایی که بیماریای قلبی اهمیت زیادی دارن و اگه از اونا غفلت شه ممکنه حتی به قیمت از دست رفتن جون بیماران شه، اگه مریض از درد قفسه سینه شکایت می کنه اول باید از نبود مشکل قلبی در اون مطمئن شد. اما شایع ترین دلیل درد قفسه سینه بازم بیماریای مریه. بعضی از افراد هم مری حساسی دارن و بدون دلیل در ناحیه مری احساس درد می کنن. بعضی وقتا درد سینه به دلیل گرفتگی یا انقباض عضلات مری است که در بیماریای حرکتی مانند آشالازی و اسپاسم (انقباض) منتشر دیده می شه.
در ادامه به فهرستی از مشکلات مری می پردازیم:
ریفلاکس
تعریف: در مری 2 اسفنکتر هست؛ اسفنکتر بالایی بعد از حلق قرار داره و هنگام بلعیده شدن غذا باز می شه بعد غذا با حرکات دودی به طرف معده میره. قبل از ورود به معده اسفنکتر انتهایی دیگری هست که اونم باید باز شه تا غذا داخل معده انتقال پیدا کنه. اگه اسفنکتر انتهایی مشکلی داشته باشه، فرد دچار آسیب ای به نام ریفلاکس یا برگشت غذا از معده به مری می شه.
گسترش: این مریضی بسیاری شایعه.
علائم: بیماران ریفلاکس رو به شکل ترش کردن، سوزش سر دل و درد سینه توصیف می کنن. بعضی از اونا ممکنه احساس تلخی یا برگشت غذاهای بلعیده شده به دهن رو بعد از خوردن غذا یا هنگام خم شدن و دراز کشیدن داشته باشن.

: 10 مشکل عادی مری رو بشناسین

درمان: ریفلاکس معمولا با نوشیدن آب یا خوردن شربت معده آرامش پیدا میکنه.
درد مری
تعریف: در قسمت انتهایی  مری و زیر مخاط انتهاهای عصبی هست.
علائم: در آدمایی که ریفلاکس دارن ممکنه اسید زیر مخاط بره، انتهای عصبی رو تحریک کنه و مریض دچار درد شه.
مری بارت
تعریف: در مری بارت مخاط معده در لوله مری رشد می کنن. در آندوسکوپی هم مخاط سفیدرنگ مری به رنگ صورتی دیده می شه. البته باید از این بافت نمونه گرفت و به آزمایشگاه آسیب شناسی فرستاد تا اینجور تغییری تایید شه.
پیگیری: بیماران دچار مری بارت باید هر 3-2 سال یه بار آندوسکوپی و نمونه ورداری شن.
درمان: اگه تغییرات سلولی خاصی دیده شد، ناحیه با روش خاصی سوزونده یا ورداشته می شه. این مریضی اصلا درد نداره.
آشالازی
تعریف: آشالازی بیماریه که بر اثر اون اسفنکتر تحتاتی مری هنگام رسیدن غذا به اون باز نمی شه.
مریضی زایی: دلیل اون آسیب ایه که به اعصاب مری وارد می شه. این مریضی در اثر ویروس هرپس یا همون تبخال کنار لب ایجاد می شه. تو یه سری از آدما که استعداد ژنتیکی دارن ویروس به اعصاب مری آسیب می زنه و باعث بسته موندن دریچه انتهایی مری می شه، ولی به مرور مری گشاد می شه و غذا در مری گیر می کنه.
علائم: گیر کردن غذا در این بیماران وقتی با عجله غذا می خورن یا عصبی می شن شدیدتر می شه. اینجور مریضایی بهتر می دونن به تنهایی غذا بخورند چون بعضی وقتا مجبورند با انگشت غذا رو بر گردونن. بعضی از بیماران هم دچار بوی بد دهن می شن و حالت نشخوار در اثر برگشت غذا به دهن دارن.

درمان: آشالازی باز کردن اسفنکتر با بالون به وسیله آندوسکوپیه. البته بعضی وقتا جراح با لاراسکوپی، عضلات حلقوی مری رو برش میده تا اسفنکتر تحتانی مری کمی شل تر شه. البته این کار ممکنه باعث سرفه و حتی برگشت غذا به نای و ریه و ایجاد بیماریای ریوی شه.
شل شدن اسفنکتر تحتانی مری
تعریف: دلیل شل شدن اسفنکتر تحتانی مری، ممکنه مادرزادی یا همراهی با فتق دیافراگمی باشه. فتق دیافراگمی معمولا بعد از 60 سالگی بروز می کنه. این وضعیت درواقع یه روند فرسودگیه ولی فتق دیافراگمی در آدمایی که ریفلاکس معده دارن، باعث شدید شدن علائم می شه.
علائم خطر: چاقی، زیاد شدن وزن، بارداری، پرخوری، پوشیدن لباسای تنگ، درازکشیدن بدون این دست اون دست کردن بعد از خوردن غذا و مصرف بعضی از داروها هم از عوامل شلی دریچه مری هستن.
مریضی زایی: دریچه مری بعد از ورود غذا به معده چندثانیه باز و دوباره بسته می شه. اسید معده هم که بالا اومده یا بزاقی که از دهن وارد مری شده مخلوط و خنثی می شه. البته نیروی جاذبه در حالت نشسته فرد هم باعث خنثی شدن اسید می شه. در بیماران دچار ریفلاکس، دریچه مری مدت بیشتری باز می مونه و دفعات برگشت غذا بیشتره.
درمانی دارویی: درمان بیماران اصلاح رژیم غذایی و مصرف داروست. بیماران باید از مصرف غذاهای ترش، تند، غذاهای چرب، سرخ کرده و پرحجم، مصرف الکل و سیگار، آب پرتقال، چای پررنگ، نوشابه های گازدار و قهوه دوری کنن. هم اینکه 3 ساعت قبل از خواب غذا بخورن و بدون این دست اون دست کردن بعد از غذا دراز نکشند. واسه بیماران داروهای مهارکننده اسید معده مانند امپرازول، پنتاپرازول و… تجویز می شه.
مدت مصرف داروها طولانیه و دوز داروها باید کم کم و با نظر دکتر کم بشه. بیماران باید از تختای مخصوص که از کمر به بالا خم می شه استفاده کنن تا هنگام خواب سر و تنه در زاویه بالاتری قرار گیرد. یعنی، به اندازه 2 آجر بالاتر از تنه. مریضایی که درمان دارویی براشون بی تاثیره، بیشتر از 50 سال سن دارن یا از شروع علائمشان بیشتر از 5 تا 10 سال میگذره، آندوسکوپی براشون پیشنهاد می شه.
پیش آگهی: ممکنه درصد کمی از بیماران دچار تغییرات مخاطی به نام مری بارت در مری شن. این ضایعات می تونن به سمت ضایعات پیش سرطانی پیش برن. (احتمال بسیار کمه و بیماران نباید از این واسه زیاد نگران باشن.)
سختی بلع
تعریف: ممکنه در اثر بدخیمی باشه. وقتی قطر مری به کمتر از 13 میلی متر برسه فرد در بلعیدن غذا مشکل پیدا کرده یا در اصطلاح در مری اش گیر می کنه. مشکل در بلع ممکنه دلایل زیادی داشته باشه.
علل: دلیلایی مانند بیماریای حرکتی مری، زخم مری و تنگی مری در اثر مواد سوزاننده در گذشته مطرحه اما به جز علل گفته شده حتما باید به سرطان مری که باعث مشکل در بلع می شه هم توجه داشته باشیم. سرطان مری با توده ای در قسمت میانی مری مشخص می شه. بدیش اینه هیچ علامتی هم نداره و وقتی علامت پیدا می کنه که فرد دچار مشکل در بلع می شه و مریضی جلو رفتن کرده.
عوامل خطرساز: این سرطان در افراد سیگاری و الکلی بعد از 60-50 سالگی گسترش بیشتری داره ولی نقاطی از ایران مانند ساحل دریای خزر، بندر ترکمن و شمال شرق از مناطقی هستن که سرطان مری در جمعیت اونا شایع تره. این افراد هم زمینه ژنتیکی دارن و هم از مواد غذایی ای استفاده می کنن که سرطان زاست.

مریضی زایی: ماده سرطان زایی به نام استالدیید در برنامه غذایی مردم این مناطق فت و فراوون هست. این ماده در اثر متابولیسم الکل ایجاد می شه. استالدیید علاوه بر الکل و سیگار، در میوه های نرم و شل یا زیادی رسیده که خیلی هم شیرین هستن، غذاهای مونده و خوب مراقبت نشده، غذاهایی که روی زغال یا اجاق طبخ می شن مانند گوشت و کباب زغالی یا مشکی شده و نانهایی که منبع گرمایی شون زغال چوب و گازوییله و مستقیما خمیر نون روی اون قرار میگیره (بهترین پخت نون به کار گیری گرما الکتریکی و برقی یا نون ماشینیه) هست. البته با چند بار مصرف این غذاها اتفاقی واسه فرد نمی افته ولی اگه فردی عادت به مصرف اینجور غذاهایی به مدت طولانی یعنی ده ها سال.
عوامل خطرساز: زمینه ژنتیکی مناسبی هم داشته، احتمال دچار شدن به سرطان مری در اون بالا میره. بعضی وقتا می گن غذاهای داغ باعث سرطان مری می شن که این گفته تا حدودی درسته. البته رابطه ضعیفی بین این 2 مورد هست. بهداشت ضعیف دهن و دندون هم باعث می شه باکتریای داخل دهن مواد استالدییدی و سرطان زا بسازه. مصرف همیشگی شکلای جور واجور سبزی و میوه های تازه باعث مراقبت از مری می شه.
درمان: بیشتر مریضایی که به سرطان مری گرفتار هستن در مراحل پیشرفته مریضی مراجعه می کنن و شاید جراحی زیاد به درد بخور نباشه. در این شرایط پزشکان تلاش می کنن با رادیوتراپی و شیمی درمانی مریض رو زنده نگه دارن ولی درمان قعطی معمولا ممکن نیس. به خاطر همین در آدمایی که زمینه ژنتیکی سرطان مری دارن یا در مناطقی که سرطان مری در اون شایعه، زندگی می کنن از راه تشخیصی زودتر از موعد معمولی واسه پیدا کردن سلولای سرطانی در مری به نام آندوسکوپی استفاده می کنن.
غربالگری: در شمال ایران، بندر ترکمن و گرگان، مشکین شهر و استان اردبیل از سالای قبل آدمایی که احتمال بروز این نوع سرطان در اونا بالاست از سنین 50-40 سال به بالا آموزش می بینن تا خودشون واسه آندوسکوپی مراجعه کنن.
اسپاسم منتشر
تعریف: در مریضی اسپاسم منتشر مری، حرکات دودی ضعیف و منظم طبیعی از بین میره و مری دچار انقباضای بسیار قوی و طولانی می شه.
مریضی زایی: انقباض مری باعث می شه غذا نتونه حرکت کنه و یه جا ثابت بمونه.
علائم: این بیماران هم درد شدید قفسه سینه دارن و غذا در مری اونا گیر می کنه. این درد هم معمولا با درد قلبی اشتباه گرفته می شه.
صدا در مری
تعریف: بعضی از بیماران احساس می کنن مری صدا میده.
علل: این صداها ممکنه به دلیل ریفلاکس هوا باشه. بعضی وقتا هم تیک عصبیه که مریض به طور ناخودآگاه غذا رو به طرف بالا هدایت می کنه.
درمان: این حالت اصلا خطرناک نیس و به درمان هم نیاز نداره.

التهاب مری
تعریف: ازوفاژیت یا التهاب مری معمولا در اثر ریفلاکس یا برگشت اسید مری ایجاد می شه ولی با احتمال خیلی کم بیماریای قارچی مانند برفک دهن و مونیلیا هم ممکنه مری رو گرفتار و التهاب بسازن.
عوامل خطرساز: مریضایی که سیستم ایمنی ضعیفی دارن مانند مبتلایان به ایدز مریضایی که شیمی درمانی می شن یا فارادی که به سیتومگالو ویروس و هرپس گرفتار هستن هم ممکنه دچار التهاب مری شن. التهاب مری باعث بلع دردناک و گیر کردن غذا می شه.
تشخیص: بیماران باید آندوسکوپی شن و نمونه ورداری انجام شه تا با مشخص شدن دلیل التهاب درمان دقیقی انجام شه.
تنگی مری
تعریف: بعضی وقتا بیماریای بدخیم، ریفلاکس شدید و طولانی، تماس مواد سوزاننده با دیواره مری در گذشته یا صدماتی که با مصرف بعضی از قرصا به مری وارد شده.
علائم: تنگی مری و گیر کردن غذا در حدی می شه که مریض اصلا نمی تونه غذا رو بالا بیاره یا قورت بده و احساس خفگی می کنه.
درمان: این مورد یه اورژانس پزشکیه و دکتر باید لقمه رو از راه آندوسکوپی خارج یا داخل معده هدایت کنه.
* فوق تخصص بیماریای گوارش و کبد، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران

منبع :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *