دانشگاه آزاد اسلامي
واحد علوم و تحقيقات (تهران)
Science and Research Branch, Islamic Azad University
فرم پيشنهاد تحقيق
پايان‏نامه‌ي كارشناسي ارشد
عنوان تحقيق به فارسي:
تاثير نانو ذره منيزيم بر رشد، بقاء و ترکيب لاشه بچه ماهي قزلآلاي رنگينکمان Oncorhynchus mykiss
نام دانشجو: مجيد دانشکده: کشاورزي و منابع طبيعي
نام خانوادگي دانشجو:محبي گروه تخصصي: شيلات
رشته تحصيلي:تکثير و پرورش آبزيانگرايش:
نيمسال ورود به مقطع جاري:91 نيمسال شروع به تحصيل : اول
نام و نام خانوادگي استاد (اساتيد) راهنما: نام و نام خانوادگي استاد (اساتيد) مشاور:
هومن رجبي اسلامي مهدي سلطاني
تاريخ تصويب در شوراي گروه تخصصي: تاريخ تصويب در شوراي پژوهشي دانشكده :
تائيد مدير پژوهشي دانشكده: تائيد رئيس دانشكده:
تاريخ ارسال به حوزه پژوهشي واحد:
تأييد كارشناس پژوهشي تاريخ بررسي وتاييد امور پژوهشي واحد:
تأييد مديركل پژوهشي تأييد معاون پژوهشي واحد
توجه: لطفاً اين فرم با مساعدت و هدايت استاد راهنما تكميل شود.
اطلاعات مربوط به دانشجو:
نام: مجيد نام‏خانوادگي: محبي شماره دانشجويي: 910859563
مقطع:کارشناسي ارشد رشته تحصيلي: تکثير و پرورش آبزيان گروه تخصصي: شيلات
گرايش:……………………………نام‌دانشكده:کشاورزي و منابع طبيعي سال ورود به مقطع جاري: 91
نيمسال ورودي: اول
آدرس پستي در تهران: ميني سيتي انتهاي شهرک نفت،شهرک صدف برج شقايق واحد 65
تلفن ثابت محل سكونت: 22471930 تلفن همراه: 09373119151
پست الكترونيك:Majidmohebi73@yahoo.com
آدرس پستي در شهرستان:…………………………………………………………………………………………………………………………..
تلفن ثابت محل سكونت: …………………………تلفن محل كار: ……………………………. دورنگار:……………………………
اطلاعات مربوط به استاد راهنما:
تذكرات:
دانشجويان دوره كارشناسي مي‌توانند يك استاد راهنما و حداكثر دو استاد مشاور و دانشجويان دوره دكتري حداكثر تا دو استاد راهنما و دو استاد مشاور مي‏توانند انتخاب نمايند.
در صورتي كه اساتيد راهنما و مشاور مدعو مي باشند، لازم است سوابق تحصيلي، آموزشي و پژوهشي كامل ايشان (رزومه كامل) شامل فهرست پايان‌نامه‌هاي کارشناسي ارشد و رساله‏هاي دكتري دفاع شده و يا در حال انجام كه اساتيد مدعو، راهنمايي و يا مشاوره آنرا بر عهده داشته‏اند، به همراه مدارك مربوطه و همچنين آخرين حكم كارگزيني (حكم هيأت علمي) ضميمه گردد.
اساتيد راهنما و مشاور موظف هستند قبل از پذيرش پروپوزال، به سقف ظرفيت پذيرش خود توجه نموده و در صورت تكميل بودن ظرفيت پذيرش، از ارسال آن به دانشكده و حوزه پژوهشي و يا در نوبت قراردادن و ايجاد وقفه در كار دانشجويان جداً پرهيز نمايند. بديهي است در صورت عدم رعايت موازين مربوطه، مسئوليت تأخير در ارائه پروپوزال و عواقب كار، متوجه گروه تخصصي و دانشكده خواهد بود.
اطلاعات مربوط به استاد راهنماي اول:
دانشگاهي
نام و نام خانوادگي:هومن رجبي اسلاميآخرين مدرك تحصيلي ـــــــــــــــ PHD
حوزوي
تخصص اصلي: شيلاترتبه دانشگاهي (مرتبه علمي): استاديارتلفن همراه: 09125493629
تلفن منزل يا محل كار:44869754 نام و نام خانوادگي به زبان انگليسي: Houman Rajabi Islami
نحوه همکاري با واحد علوم و تحقيقات:
تمام وقتنيمه وقتمدعو
اطلاعات مربوط به استاد راهنماي دوم:
دانشگاهي
نام و نام خانوادگي:………………………………………………..آخرين مدرك تحصيلي ـــــــــــــــ :……………………………….
حوزوي
تخصص اصلي:……………………… رتبه دانشگاهي (مرتبه علمي): …………………… تلفن همراه: …………………………………
تلفن منزل يا محل كار:……………………………….. نام و نام خانوادگي به زبان انگليسي: …………………………………………….
نحوه همکاري با واحد علوم و تحقيقات:
تمام وقتنيمه وقتمدعو
اطلاعات مربوط به استاد مشاور اول:
دانشگاهي
نام و نام خانوادگي: مهدي سلطاني آخرين مدرك تحصيلي ـــــــــــــــ : PHD
حوزوي
تخصص اصلي: :دامپزشکي رتبه دانشگاهي (مرتبه علمي): استاد تمام تلفن همراه: 09121324486
تلفن منزل يا محل كار: 44869754 نام و نام خانوادگي به زبان انگليسي: Soltani Mehdi
نحوه همکاري با واحد علوم و تحقيقات:
تمام وقتنيمه وقتمدعو
اطلاعات مربوط به استاد مشاور دوم:
دانشگاهي
نام و نام خانوادگي:………………………………………………..آخرين مدرك تحصيلي ـــــــــــــــ :……………………………….
حوزوي
تخصص اصلي:……………………… رتبه دانشگاهي (مرتبه علمي): …………………… تلفن همراه: …………………………………
تلفن منزل يا محل كار:……………………………….. نام و نام خانوادگي به زبان انگليسي: …………………………………………….
نحوه همکاري با واحد علوم و تحقيقات:
تمام وقتنيمه وقتمدعو
4- اطلاعات مربوط به پايان‏نامه:
الف- عنوان تحقيق
1- عنوان به زبان فارسي:
تاثير نانو ذره منيزيم بر رشد، بقاء و ترکيب لاشه بچه ماهي قزلآلاي رنگينکمان
(Oncorhynchus mykiss)
2- عنوان به زبان انگليسي/(آلماني، فرانسه، عربي):
تذكر: صرفاً دانشجويان رشته‏هاي زبان آلماني،‌فرانسه و عربي مجازند عنوان پايان‏نامه خود را به زبان مربوطه در اين بخش درج نمايند و براي بقيه دانشجويان، عنوان بايستي به زبان انگليسي ذكر شود.
Effect of magnesium nanoparticle on growth, survival and proximate analysis of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)
ب – تعداد واحد پايان‏نامه: 6 واحد
ج- بيان مسأله اساسي تحقيق به طور كلي (شامل تشريح مسأله و معرفي آن، بيان جنبه‏هاي مجهول و مبهم، بيان متغيرهاي مربوطه و منظور از تحقيق) :
سير رو به رشد جمعيت جهان و متعاقب آن افزايش نيازهاي پروتئيني جمعيت باعث شده که بشر بهره‏برداري از مانبع آبي به منظور مصرف بيشتر آبزيان از جمله ماهيان، سخت‏پوستان و نرم‏تنان روي آورد. با اين وجود محدوديت ذخاير طبيعي آبزيان موجب گرديده که بشر براي پرورش گسترده آبزيان در محيط‏هاي آبي کوچک و محدود اقدام کند. گونه‏هاي مختلفي از آبزيان در اين زمينه شناسايي و براي پرورش در محيط‏هاي محصور سازگار شده‏اند که قزل‏آلاي رنگين‏کمان از آن جمله مي‎باشد. اين ماهي از راسته آزادماهي‌سانان (Salmoniformes) و جنس Oncorhynchus بوده که از لحاظ ظاهري داراي بدني کشيده و باله‌هاي توسعه يافته‌اي است.
زيستگاه اصلي قزل‏آلاي رنگين‏کمان در رودخانه کاسکوکوئيم در آلاسکا شروع شده و به سمت جنوب تا منطقه باها در کاليفرنيا ادامه مي‌يابد. دو واريته اصلي از اين ماهي وجود دارد. يکي از اين واريته‌ها که مهاجر دريا بوده و قزل‏آلاي پولاد سر ناميده دارد و واريته ديگر ساکن آب‏هاي شيرين است و به چندين نژاد تقسيم مي‌شود. امروزه قزل‏آلاي رنگين‏کمان براي پرورش به بسياري از نقاط ديگر دنيا معرفي شده و به ماهي شماره يک اغلب کارگاه‏هاي تکثير و پرورش ماهيان سردآبي در آمده است. سازگاري بالا، تمايل به تغذيه در اسارت و رشد به نسبت خوب موجب شده که بتوان از اين ماهي در شرايط پرورش مترامک به آساني استفاده نمود (Hunter, 1991).
تغذيه و مباحث مربوط به آن يکي از عوامل موثر در آبزي‏پروري است، به طوري که شايد بتوان تهيه غذاي مناسب و روش صحيح غذادهي را مهمترين کار در تغذيه آبزيان دانست.حدود 50 تا 60 درصد هزينه‏هاي مربوط به پرورش ماهيان در ايران مربوط به غذادهي است (Shorang, 1388). شرايط در هر نوع محيط پرورشي بايد به گونه‏اي باشد که مواد مغذي مورد نياز ماهي براي دست يابي به مقدار بالقوه رشد بهينه فراهم شود. روش‏هاي پرورشي عمده رايج در سطح دنيا را مي‏توان به پرورش گسترده، نيمه متراکم، متراکم و پرورش فوق متراکم تقسيم بندي کرد (Chayapchara et al, 2003) که پرورش قزل‏آلاي رنگين‏کماني رنگين‏کمان با توجه خصوصيات تغذيه‏اي و توجيه اقتصادي اغلب به صورت متراکم و فوق متراکم متداول است.
فرآيندهاي تنظيم اشتها در ماهي نظير مهره‏داران با دو ساز و کار انجام مي‏گيرد که يکي پاسخ کوتاه‏مدت به انبساط معده و ديگري پاسخ بلندمدت به مواد قندي در سيستم گردش خون است (Scratcherdand Grundy, 1982). گيرنده‏هاي مرتبط با مغز موجود در ديواره معده و يا قسمت جلويي دستگاه گوارش در فاصله بين نوبت‏هاي غذادهي ميزان انبساط يا درجه پر بودن معده را همراه با تغذيه گزارش مي‎کنند. زماني که تمام يا بخشي از معده پر مي‏شود، بخش سيري ناحيه هيپوتالاموس مغز به اطلاعات دريافت شده پاسخ داده و در نتيجه فعاليت تغذيه‏اي کاهش يافته يا متوقف مي‏شود. ادامه فعاليت تغذيه‏اي تا زمان تخليه کامل معده و خروج بخش قسمت اعظم محتويات آن شروع خواهد شد. مراکز کنترل تغذيه ‏(کنترل سيري و گرسنگي) در هيپوتالاموس مغز در اين زمان اشتهاي ماهي را تحريک شده و به دنبال آن رفتار تغذيه‏اي و جستجوي ماهي براي غذا آغاز مي‏شود (Abrahamsson and Jansson, 1973). همچنين تحقيقات نشان داده است که تغيير سطوح مواد مغذي مانند گلوکز، اسيدهاي چرب، گليسرول و آمينواسيدها پس از جذب از دستگاه گوارش در جريان خون از طريق گيرنده‏هايي در مغز و کبد ثبت مي‏شود. هر چند در اين خصوص مدل‏هاي متعددي پيشنهاد شده ولي همچنان فرآيندهاي فيزيولوژيکي تنظيم مصرف غذا در ماهي کاملا شناخته نشده است (Grove and Holmgren, 1992).
ماهي قزل‏آلاي رنگين‏کماني رنگين‏کمان يک ماهي با شناگري بالا است که غذا را از سطح و ستون آب دريافت مي‏کند. اين ماهي در گرفتن غذا بيش از ساير حواس خود به حس بينايي متکي بوده و بنابراين لقمه‏هاي غذايي پس از سقوط به کف و يا عبور از محدوده ديد ماهي عملا از دسترس ماهي خارج و براي اين گونه قابل استفاده نخواهند بود (Hunter, 1991).گاهي ماهي قزل‏آلاي رنگين‏کماني رنگين‏کمان پلت‏هاي غذايي را با پرش‏هاي بلند قبل از رسيدن به سطح آب مي‏بلعد. گله ماهي در زمان گرسنکي و به هنگام رفت و آمد در محل استخرها، به دنبال سايه شخص حرکت کرده و رفتار تغذيه‏اي از خود نشان مي‏دهد (مشاهدات ميداني). اشتهاي اين ماهي به دليل رژيم غذايي گوشتخواري و پرخوري به عنوان شاخصي در بررسي نياز غذايي و همچنين سلامتي آن مورد سنجش و ارزيابي قرار گيرد (Heydarnejad, 2008). بسياري از پرورش دهندگان غذادهي به قزل‏آلاي رنگين‏کمان را تا هنگامي ادامه مي‏دهند که حرکات فعال تغذيه‏اي را از خود بروز دهد.
قزل‏آلاي رنگين‏کمان يک ماهي گوشت خوار است که دستگاه گوارش آن براي هضم و جذب پروتئين حيواني طراحي شده است (يوسفي، 1353). بنابراين اين ماهي فقط قادر به هضم و استفاده از تعداد بسيار محدودي از انواع فرآورده‏هاي گياهي مي‏باشد. اغلب ترکيبات و فرمول‏هاي غذايي موجود در بازار از پروتئين حيواني تشکيل شده است که اساس تغذيه قزل‏آلاي رنگين‏کمان را ‏براي رساندن به اندازه بازاري تشکيل مي‏دهند (Kim et al., 1996؛ Keen et al, 1998؛ Giri et al., 2002؛ Wang et al, 2005).
مواد غذايي مورد نياز آزاد ماهيان هنوز به طور کامل مشخص نگرديده و در مقايسه با مواد غذايي شناخته شده براي پرورش دام هنوز مراحل ابتدايي را طي مي‏کند (افشار مازندران، 1381). با توجه به اين که ماهي موجود خونسردي است، درجه حرارت محيط بر تاثير مي‏گذارد. بنابراين بايستي اثر عوامل محيطي و تاثير آن را روي قدرت و توانايي ماهيان پرورشي از جمله قزل‏آلاي رنگين‏کمان در هضم و جذب مواد غذايي در نظر داشت.
سال‏هاي متمادي تصور بر آن بود که جگر گاو غذاي کاملي براي براي اين ماهي است، به طوري که اين ماده غذايي بيشتر از هر غذاي ديگري در کارگاه‏هاي پرورش ماهيان سردآبي کاربرد داشت (Davis, 1946). از آنجا که جگرهاي آلوده به انگل مصرف انساني نداشتند، به قيمتي ارزان در اختيار مزارع پرورش ماهي قرار مي‏گرفتند. با گسترش صنعت پرورش قزل‏آلاي رنگين‏کمان مشخص گرديد که جگر گاو به تنهايي غذاي کاملي براي اين ماهي نبوده و بنابراين به تدريج با مواد غذايي ديگري مانند جگر سفيد، قلب و طحال مخلوط شدند. بعدها مواد غذايي ديگري از قبيل گوشت چرخ کرده ماهي آب شيرين و شور، مازاد کنسروسازي‏ها (امعا و احشا) و انواع دانه‏هاي گياهي (حبوبات) به عنوان مکمل غذايي ماهي‏ها در مزارع پرورشي مورد استفاده قرار گرفتند که در حاضر نيز در برخي از مزارع مصرف مي‏شوند (Davis, 1946).
تحقيقات در سال‏هاي اخير نشان مي‏دهد که غذاي ترکيبي ماهي قزل‏آلاي رنگين‏کمان بايستي شامل کليه اجزاي مورد نياز ماهي باشد تا رشد خوب و بقاي ماهيان را در سيستم‏هاي پررشي معمول به همراه داشته باشند (Lovell, 1989؛ Talbot et al, 1999؛ Amer et al, 2004). اجزاي غذاهاي ترکيبي به تنهايي به اندازه ترکيب مجموعه آنها مفيد نيست، زيرا هرگز يک جزء از غذا نمي‏تواند تمام نيازهاي غذايي ماهي را در بر داشته باشد(Spinelli et al, 1979). يک غذاي خشک مناسب براي قزل‏آلاي رنگين‏کمان شامل مخلوطي از انواع آردهاي غذايي مناسب (آرد ماهي و آرد گياهي) است که مواد معدني و ويتامين‏هاي خالص نيز به آن اضافه مي‏گردند. آردهايي که در دماي کمتر از 63 درجه سانتي‏گراد خشک شوند از ارزش غذايي بالاتري برخوردار هستند.
يک جيره غذايي مناسب براي پرورش قزل‏آلاي رنگين‏کمان از ترکيبي از مواد پروتئيني، چربي، کربوهيدرات‏ها همراه با مکمل‏هاي پروتئيني و معدني ساخته مي‏شود (احتشامي، 1386؛ Watanabe et al, 1989).پروتئين‏ها در واقع بخش اصلي اعضاي بدن، بافت‏هاي نرم و مايعات بدن را تشكيل مي دهند که از اجزاي ساختماني‏اي به نام اسيدهاي آمينه تشكيل شده‏اند. ترکيب اسيدهاي آمين هدر جيره‏هاي غذايي نقش به سزايي در تعادل غذايي رشد مناسب قزل‏آلاي رنگين‏کمان دارد، به طوري که امروزه فرمول‏هاي غذايي در اغلب کارخانجات توليد غذاي آبزيان بر اساس تعادل مواد معدني نوشته مي‏شوند (Higgs et al, 1995). عمده منابع تامين پروتئين در جيره غذايي قزل‏آلاي رنگين‏کمان شامل آرد ماهي، آرد سويا، مخمر، گلوتن ذرت، آرد گوشت ‏و آرد خون مي‏باشد.
چربي‏ها و اسيدهاي چرب را مي‏توان از ديگر ترکيبات مهم غذايي قزل‏آلاي رنگين‏کمان دانست که به عنوان مهمترين منبع توليد انرژي در جيره غذايي استفاده مي‏شوند. چربي‎ها همچنين به عنوان منبع تامين اسيدهاي چرب ضروري در ساختمان فسفوليپيدهاي غشايي به کار رفته (Henderson et al, 1987) و حامل‏هايي جهت جذب ويتامين هاي محلول در چربي نظير K، D و A رنگدانه‏ها مي‎باشند. ماهيان گوشت‏خوار مانند قزل‏آلاي رنگين‏کمان بر اساس تحقيقات انجام شده به چربي‏اي در حدود 15 تا 20 درصد از كل جيره غذايي نياز دارند (Hanley, 1991؛ Stancheva et al, 2010). منابع اصلي چربي براي غذاي ماهي عبارت از روغن ماهي، گوشت تازه، ماهي تازه و خرده هاي گوشت مي‏باشند.
كربوهيدرات‏ها يکي ديگر از اجزاي جيره‏هاي غذايي هستند که اجزاي تركيبات زيستي مختلف نظير اسيدهاي نوكلئيك و ترشحات موكوسي را تشكيل مي‏دهد. معمولا پس از هضم و جذب تبديل به قند ساده مي‏شوند. نقش عمده كربوهيدرات‏ها در تغذيه ماهي به عنوان يك منبع تامين انرژي ارزان قيمت بوده که البته موجب سهولت حركت مواد در لوله گوارشي و چسبندگي پلت‏هاي غذايي نيز مي‏گردند. كربوهيدرات‏ها عمدتا به صورت نشاسته مشتق شده از قسمت داخلي دانه‏هاي غلات در غذاي آبزيان مورد استفاده قرار مي‏گيرند (Nakervis et al, 2000).گلوتن گندم، نشاسته ژلاتينه مي‏توانند به عنوان مواد هم‏بند در غذاي قزل‏آلاي رنگين‏کمان استفاده شده و سبب قوام غذا در آب شوند (Wilson, 1994؛ Erfanullah and JAfri, 1998).
ويتامين‏ها ديگر تركيبات حياتي جيره‏هاي غذايي هستند که نقش ساختماني و انرژي‏زايي نداشته ولي كمبود آنها موجب اختلالات شديد بافتي و حتي مرگ مي‏شود. تعداد 15 نوع ويتامين براي حيات طبيعي شناخته شده كه به مقدار كم مورد نياز هستند (Hilton, 1989) که يا در داخل بدن ماهي ساخته نشده و يا به مقدار كم ساخته مي‏شوند (افشار مازندران، 1381). بنابراين لازم است که تمام جيره‏هاي غذايي را با کمک مکمل‏هاي ويتاميني به شکلي غني نمود که قادر به رفع تمام نيازهاي پرورش ماهيان باشند (Lee and Kim, 2009).
مواد معدني يکي ديگر از اجزاي ضروري غذاي آبزيان هستند که به دو دسته عناصر پرمصرف شامل كلسيم، پتاسيم، سديم، فسفر، منيزيم، كلر و گوگرد و عناصر کم‏مصرف شامل آهن، مس، كبالت، منگنز، يد، روي، موليبدن، سلينم، كلر، فلور، واناديوم، قلع، آرسنيك و نيكل تقسيم مي‏گردند (احتشامي، 1386). اين عناصر در اعمال حياتي بدن از قبيل استحكام اسكلت خارجي، فعاليت دستگاه عصبي، غدد درون ريز، اجزا تشكيل دهنده رنگدانه هاي خوني و ايجاد تعادل در واكنش هاي اسيد و باز (به عنوان بافر) و موازنه اسمزي نقش دارند (Gyvglyanv and Mylvard, 1984؛ Watanabe et al, 1989؛ Hayashi, 2001).
البته آبزيان قادر هستند که مواد معدني را نه تنها از طريق غذا بلكه از طريق آب نيز جذب نمايند. به همين دليل تخمين مقدار درست نياز آنها براي بدن کار بسيار مشكلي خواهد بود. به طور کلي نياز به مواد معدني در آب‏هاي شيرين بيشتر از آب‏هاي شور خواهد بود. بنابراين لازم است که غذاي ماهيان آب شيرين را به کمک مکمل‏هاي معدني به شکلي غني نمود که قادر به تامين نيازهاي زيستي ماهيان طي دوره پرورشي باشند.
منيزيم يکي از اجزاي مکمل‏هاي معدني است که در بسياري از واکنش‏هاي زيستي بدن آبزيان نقش دارد. حدود 60 درصد از کل منيزيم بدن آبزيان در استخوان‏ها قرار گرفته که حدود يک سوم آن با فسفات ترکيب شده که آزادانه در سطح ساختمان آنها باقي مانده است. منيزيم هم در داخل و هم در بيرون بافت‏هاي نرم بافت‏ها وجود دارد و براي نگهداري هموستاز داخل و خارج سلولي در ماهي‏ها و سخت پوستان ضروري است (Pike and Brown, 1975؛ Moyle and Cech, 2000). علاوه بر اين منيزيم براي فرآيند تنفس سلولي ضروري بوده و در واکنش انتقال فسفات شامل ‏تري آدنوزين، دي آدنوزين و مونو آدنوزين فسفات نقش دارد (Lall, 2002). منيزيم براي تمام واکنش‏هاي مربوط به تيامين پيروفسفات و همچنين سوخت و ساز چربي، کربوهيدرات و پروتيين‏هاي بدن نقش دارد (NRC, 2003). کمبود منيزيم در رژيم غذايي انواع ماهيان آب شيرين داراي عوارضي مانند رشد کم، بي‏اشتهايي، بي‏حالي، شلي عضلات، تشنج، انحناي ستون فقرات و تلفات به خاطر کمبود منيزيم در سرم خون، استخوان و تمام بدن است. قزل‏آلاي رنگين‏کمان قادر به جذب منيزيم از طريق آب براي تامين بخشي از نيازهاي سوخت و سازي بدن است. با اين وجود لازم است که کمبود آن از طريق جيرها غذايي و به صورت مکمل در اختيار ماهي قرار گيرد تا بتواند نيازهاي ماهي را برطرف نمايد.
امروزه از فنآوري نانو به عنوان يک تکنولوژي کليدي و تاثيرگذار بر علم و صنعت ياد ميشود (Gref et al, 1994). بسياري از کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه از برنامه‎هاي تحقيقاتي و صنعتي در زمينه استفاده از فن‎آوري نانو حمايت مي‎كنند (Rajesh et al, 2008). اندازه كوچك اين ذرات مي‎تواند به تغييرات اساسي در ساختار و خواص اين عناصر منجر شود، به طوري كه تا به امروز صدها توليدات جديد براي اهداف مختلف در زمينه فنآوري نانو ساخته شده است (Grifit et al, 2009). ورود اين فناوري به عرصه آبزيپروري و استفاده كاربردي ازآن در بسياري از كشورها گسترش يافته است (Terry et al, 2009).
د – اهميت و ضرورت انجام تحقيق (شامل اختلاف نظرها و خلاءهاي تحقيقاتي موجود، ميزان نياز به موضوع، فوايد احتمالي نظري و عملي آن و همچنين مواد، روش و يا فرآيند تحقيقي احتمالاً جديدي كه در اين تحقيق مورد استفاده قرار مي‏گيرد:
ماهي قزل‏آلاي رنگين‏کمان به لحاظ ارزش غذايي بالا و سازشپذيري زياد نسبت به تغييرات محيطي به عنوان يکي از گونههاي با ارزش ماهيان در صنعت آبزي‏پروري مورد توجه قرار گرفته است. اين ماهي براي رشد مناسب و رسيدن به بالاترين وزن در پايان دوره پرورش نيازمند غذاي مناسب با اجزاي مورد نياز در طول دوره پرورشي ميباشد (Hunt, 1993). مواد معدني در بين اجزاي غذايي نقش‏هاي بسيار کليدي را در بدن ماهي ايفا ميکنند که از آن جمله ميتوان به تاثير بر ساختار اسکلتي، حفظ تعادل اسمزي، جابجايي آب و مواد محلول در بدن، شرکت در فعاليتهاي آنزيمي و همچنين سوخت و ساز طبيعي اشاره نمود (Elliott, 1973؛ Ogino et al, 1978 Knox et al,. 1981؛ Satoh et al,. 1983). بنابراين کمبود مواد معدني در جيره غذايي با نقصان‏هايي در پرورش آبزيان همراه خواهد بود.
توليدات آبزي‏پروري از يک ميليون تن در سال 1953 به بيش از 200 ميليون تن در سال افزايش خواهد يافت که نقش آبزي‏پروري را به همراه حفاظت از محيط زيست و کسب درآمد بيشتر براي توليدکنندگان پيچيده کرده است (Wijkstrom, 2003). هزينه‏هاي غذا در حال افزايش است و افزايش آن در آينده به چند دليل دور از انتظار نيست. افزايش تقاضا براي سرمايه گذاري‏هاي نوين موجب افزايش تقاضا شده و اين رقابت ها باعث شده تا قيمت‏ها افزايش يابد. علاوه بر آن ملاحظات اقتصادي و زيست‏محيطي همراه با گسترش توليدات نوين بخش قابل توجهي از توليد کنندگان غذا را از چرخه توليد خارج نموده و همين کاهش توليد غذا موجب افزايش قيمت‏ها گرديده است. افزايش قيمت سوخت و ديگر فاکتورها نيز موجب افزايش هزينه‏هاي توليد شده، به طوري که درآمد آبزي‏پروران در طول دهه گذشته کاهش يافته و تعداد زيادي از مزارع نيز به دليل عدم توان رقابت تعطيل شده‏اند (Crab et al, 2012). بنابراين كاهش هزينة توليد با افزايش سرانه مصرف ماهي در ايران و آگاهي مردم از مزاياي مصرف آبزيان ضروري به نظر مي‏رسد (Hajizadeh, 2003).
‏ استفاده از افزودني‏ها، آنزيم‏ها، اسيدهاي آلي و روش‏هاي جديد فرآوري اجزاي جيره غذايي از جمله راهکارهاي مناسب براي کاهش هزينه‏هاي توليد مي‎باشد. تهيه چنين جيره‏هايي گرچه ممکن است که هزينه توليد را به ازاي هر کيلو خوراک افزايش دهد، ميزان مصرف جيره حاوي مواد متراکم مغذي در سطح کلان بسيار کمتر از جيره‏هاي بي‏کيفيت خواهد بود. با اين استراتژي از يک سو ماهي بيشتري با استفاده از حجم کمتر خوراک توليد مي‏شود (کاهش FCR) و از سوي ديگر ميزان دفع خوراک و رهاسازي ضايعات متابوليکي کاهش مي‏يابد تا سلامت زيست‏بوم‏هاي آبي تامين گردد.(Cho et al, 1991) بعلاوه ماهيان تغذيه شده با اين گونه جيره‏ها از سطح مناسبي از پروتئين و اسيدهاي چرب ضروري جهت تامين نيازها و تضمين سلامت انسان برخوردار خواهند بود (Yokoyama et al., 2009).
منيزيم موجود در مکمل معدني يکي از اجزاي مهم افزودنيي است که اثرات ناشي از کمبود آن به صورت دقيق طي سال‏هاي اخير در گونه‏هاي مختلف موزد مطالعه قرار گرفته است. علايمي همچون رشد ضعيف، کاهش اشتها، آهکي شدن کليه و عضله و تجمع مايعات برون سلولي عضله را مي‏توان از دلايل عدم تعدل منيزيم در جيره غذايي دانست.
آزمايش‏هاي متعددي به منظور بررسي دسترسي منيزيم و منگنز موجود در رژيم غذايي براي تعيين حداقل ميزان مورد نياز براي رشد طبيعي و همچنين اثرات ناشي از مصرف بيش از حد آن در گونه‏هاي مختلف و از جمله قزل‏آلاي رنگين‏کمان انجام گرفته است. Satoh و همکاران (1991) نشان دادند که رشد با افزايش سطوح منگنز و منيزيم به ترتيب به بيش از 15 و 5/0 ميلي‏گرم در هر کيلوگرم جيره غذايي به طور موثري بهبود يافت. همچنين اين محققان مشخص کردند که غلظت منگنز متناسب با سطح منيزيم در رژيم غذايي بوده و مقدار آن در ستون فقرات قزل‏آلاي رنگين‏کماني که با يک رژيم غذايي بدون منگنز تغذيه شده بودند در کمترين سطح قرار دارد. اين يافته‏ها نشان مي‏دهند که قابليت جذب منگنز از آرد ماهي بسيار کم بوده و توسط يک ماده خاص در آن منع مي‏گردد.
استفاده از ذرات نانو در صنعت آبزي‏پروري در مراحل بسيار ابتدايي قرار داشته و مطالعات بسيار کمي پيرامون استفاده از آنها در صنعت پرورش آبزيان وجود دارد. ترکيبات غيرمحلول يا روغني به راحتي در مقياس نانو حل شده و شايد اين نوع تغييرات خصوصيات سبب توجه بيشتر به کاربرد نانوتکنولوزي در صنايع غذايي يا آبزي‏پروري گردد، چرا که قابليت انحلال بالاي نانوذرات موجب کاهش ورود مواد حل نشده از طريق مدفوع به محيط زيست آبي و جلوگيري از آلودگي محيط‏هاي محيطي گردد.
ه- مرور ادبيات و سوابق مربوطه (بيان مختصر پيشينه تحقيقات انجام شده در داخل و خارج کشور پيرامون موضوع تحقيق و نتايج آنها و مرور ادبيات و چارچوب نظري تحقيق):
ماهيان در شرايط پرورشي با غذاهاي فرموله‏اي تغذيه ميگردند که اغلب شامل تمام مواد مورد نياز براي رشد ماهي هستند. اگرچه ترکيبات غذايي بسيار زيادي به عنوان غذاي مصنوعي شناسايي شدهاند، ناتواني اين مواد در تامين مقدار مناسب و تعادل بين اجزاي غذايي باعث گرديده که همچنان تحقيقات در اين زمينه ادامه يابد. علاوه بر اين تفاوت در نوع گونه آبزيان دليلي براي تفاوت‏ها بين ماهيان پرورشي در استخرهاي مختلف است (Eshagh, 1967). بنابراين گسترش علم نانو در جهان و استفاده از نانوذرات در صنايع مختلف به خصوص آبزي‏پروري، اهميت بررسي پيرامون ميزان بهينه اين نانوذرات را در جيره غذايي دوچندان ميکند. در ادامه به تحقيقات مختلفي ميپردازيم که در زمينه تاثير منيزيم بر ماهيان مختلف انجام شده است:
Wang و همکاران (2005) به منظور تعيين منيزيم مورد نياز در رژيم غذايي کپورعلفخوار جوان (Ctenopharyngodon idella) به ترتيب مقادير 0، 150، 300، 600، 1200 و 2400 ميلي‏گرم سولفات منيزيم را به رژيم غذايي اين ماهي اضافه کردند که اين رژيم غذايي با سه تکرار براي کپور علفخوار نوجوان (با وزن اوليه 13/0±69/7 گرم) در سيستم پرورشي مدار بسته براي 76 روز مورد استفاده قرار گرفت. مقدار مالون دي آلدئيد در ماهي تغذيه شده با رژيم غذايي حاوي 300 ميلي‏گرم منيزيم در هر کيلوگرم ماهي نسبت به تيمار حاوي صفر و 150 ميلي‏گرم منيزيم در هر کيلوگرم ماهي خيلي بيشتر بود. افزايش منيزيم به بيش از 300 ميلي‏گرم در هر کيلوگرم از رژيم غذايي موجب افزايش غلظت منيزيم در مهره‏ها و تمام بدن شد. تجزيه و تحليل مرحله دوم رگرسيون (مدل) چندجمله‏اي که توسط اندازه‏گيري منيزيم از ستون فقرات و همچنين کل بدن نشان داد که غلضت منيزيم کافي براي کپور علفخوار 5/713 و 7/627 ميلي‏گرم در کيلوگرم از رژيم غذايي است.
Shearer و Asargad (1991) ماهيان قزل‏آلاي رنگين‏کمان (Oncorhynchus mykiss) با وزن اوليه 84/0 گرم را که در سطوح مختلف منيزيم در آب 4/1 تا 1000 ميلي‏گرم در گرم پرورش داده مي‏شدند را با جيره‏هاي حاوي سطوح مختلف منيزيم (78 تا 725 ميلي‏گرم در گرم درون آبي حاوي 4/1 تا 1000 ميلي‏گرم در ليتر منيزيم تغذيه نمودند. نتايج اين پژوهش نشان داد که جذب منيزيم از آب در ماهي با کمبود منيزيم به طور خطي با منيزيم آب ارتباط دارد. به نظر مي‏رسد که نياز ماهي به منيزيم را مي‎توان هم از رژيم غذايي و هم از آب برطرف کرد. ، غلظت منتقله از آب تحت شرايط اين آزمايش برابر 46 ميلي‏گرم در ليتر محاسبه شد که براي رفع احتياجات ماهيان از منيزيم در يک رژيم غذايي عاري از منيزيم کافي است.
Knox و همکاران (1981) اثرات کمبود منيزيم روي قزل‏آلاي رنگين‏کمان را به صورت دقيق در سال‏هاي اخير مورد بررسي قرار داده و علائمي همچون رشد ضعيف، کاهش اشتها، آهکي شدن کليه و عضلات همراه با تجمع مايعات برون سلولي عضله را گزارش نمودند
Dabrowska و همکاران (1990) بچه ماهي کپور معمولي را به مدت 9 هفته با رژيم نيمه خالص سطوح مختلف 08/0، 6/0، 9/1، 2 و 3 ميلي‏گرم منيزيم در کيلوگرم غذا و 15 تا 44 درصد پروتئين تغذيه نمودند. نتايج اين تحقيق نشان داد که سطح حداقل منيزيم 06/0 ميلي‏گرم در کيلوگرم جهت بالا بردن محتواي منيزيم استخوان و پلاسما و براي کاهش غلضت کلسيم کل بدن (علامت هايپرمکسينوزيس) مورد نياز است. افزايش بيشتر منيزيم رژيم غذايي تا ميزان 2/3 گرم در کيلوگرم ميزان رشد ماهي را به طور غيرمعني‏دار افزايش مي‏دهد، اما ميزان رسوب منيزيم رژيم غذايي به حدود 4/7 و 7/10 درصد در ماهي تغذيه شده با ميزان کم و بالاي پروتئين به ترتيب کاهش مي‏يابد.
Brucka-jastrzebska و همکاران (2008) آزمايش هايي را در زمينه ميزان مواد معدني 90 گونه ماهي آب شيرين از جمله کپورمعمولي، قزل آلاي رنگين کمان،ماهي خاوياري سيبري در سن 6 الي 7 ماهگي انجام دادند. نمونه‏هاي خون، کبد، کليه، آبشش‏ها، پوست و عضلات از هر ماهي جمع‏آوري و در معرض تست‏هاي شيميايي منيزيم، کلسيم، روي، مس و آهن همراه با طيف‏سنجي قليليي انتشاري دوگانه پلاسما-اتميک در دستگاه JY-24 JOBIN قرار گرفتند. نتايج اين مطالعه نشان داد که محل پرورش از لحاظ آماري تاثير قابل‏ملاحظه‌اي بر ميزان (سطوح) عناصر مورد بررسي بين سه گونه ماهي آزمايشي دارد. محتواي منيزيم در کليه و پوست بطور قابل ملاحظه‎اي در ماهي کپور نسبت به ماهي خاوياري بالاتر بود. ترتيب مشابهي در مورد محتواي کلسيم پوست و محتواي روي در کليه کپورمعمولي، قزل‎آلاي رنگين‎کمان و ماهي خاوياري سيبري مشاهده شد.سطوح کبدي و کليوي آهن و مس بطور چشمگيري در ماهي کپور نسبت به ماهي قزل‏آلاي رنگين‏کمان پايين‏تر بود. ماهي قزل‏آلاي رنگين‏کمان از بين اين سه گونه ماهي بالاترين سطح پوستي کلسيم و منيزيم و بالاترين سطح خوني آهن را داشت. نتايج نشان اين پژوهش نشان داد که محل و شرايط پرورش اثرات چشمگيري روي سطح مواد معدني مورد نياز کم‏مقدار و پرمقدار در ماهي آب شيرين دارد.
Igino و همکاران (1980) نياز کپور معمولي و قزل‏آلاي رنگين‏کمان به منيزيم و مس را مورد بررسي قرار داده و دريافتند که نمونه‏هاي قزل‏آلاي 75 گرمي تغذيه شده با جيره حاوي ميلي‏گرم منيزيم در هر کيلوگرم جيره داراي نرخ رشد کمتري نسبت به ماهيان تغذيه شده با جيره حاوي 13 ميلي‏گرم منيزيم در هر کيلوگرم جيره بودند. همچنين نشانه‏هاي کمبود منيزيم شامل رشد نامتعادل دمي و کوتاهي بدن نيز در گروه اول مشاهده گرديد که به علت کاهش منيزيم در مهره‏هاي اين گروه از ماهيان در اثر کمبود منيزيم جيره مي‏باشد. ماهيان گروه اول بعد از 12 هفته غذادهي داراي افزايش وزني معادل 4 برابر بودند، در حالي که افزايش وزن در ماهيان گروه دوم در حدود 9 برابربود.
و – جنبه جديد بودن و



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید