سبک وزن بودن، قابلیت حمل و نقل، طرز کار آسان، استحکام و بادوام بودن، استهلاک کم، سهولت تعمیرات، در دسترس بودن وسایل جنبی و یدکی و… مجموعاً تشکیل‌دهنده‌ی این ویژگی می‌باشد.
۸- علاوه بر تمامی ویژگی‌های ذکر شده، یک رسانه‌ی مناسب باید تا حد امکان ارزان و اقتصادی باشد. برخی به غلط زیبایی صرف یا پیچیدگی، مد روز و جدید بودن رسانه را معیار انتخاب آن قرار می‌دهند، در حالی که وقتی بتوان یک پیام آموزشی را به کمک تخته‌ی گچی یا تابلوی ماژیکی -که در هر مان وجود دارند- به نحو مطلوب منتقل کرد، خرید مجموعه‌ی اسلاید برای آن، کاری غیراقتصادی خواهد بود. (امیرتیموری، ۱۳۸۷، ۱۰، صص ۲۴۳-۲۴۰)
کوچکتر شدن اقتصاد امروز که هر روز کوچکتر از دیروز می‌شود باید از تکنولوژی پرمصرف و کم هزینه استفاده کرد. به طریقی که دانش‌آموزان بتوانند تکنولوژی‌هایی که در طول روز استفاده می‌کنند به راحتی وارد چهارچوب کلاس بکنند (Jilbert waldse 2005, 75)
سه- مهارت تولید رسانه در سطوح مختلف
رعایت مراحل عام در تولید رسانه
اگر چه ساخت و تولید انواع مختلف رسانه‌ها به طی مراحل ویژه و مهارت‌های خاص خود نیاز دارد، اما در عین حال، در این میان مراحل عامی را می‌توان مشخص ساخت که طی کردن آنها در جریان تولید هر نوع رسانه آموزشی درصد موفقیت کار را افزایش می‌دهد. در سطور بعد به بررسی این مراحل همگانی می‌پردازیم.
۱- مشخص کردن مخاطبان
هر فرایند یاددهی-یادگیری مشخص برای فراگیران معینی شکل می‌گیرد. رسانه‌های یاددهی-یادگیری که در این فرایند به کار گرفته می‌شوند نیز باید با توجه به ویژگی‌های فراگیران تولید شوند. به این ترتیب، تولید‌کننده‌ی رسانه، در این مرحله باید مشخص سازد که قصد دارد چه کسانی را به هدف‌های آموزشی-یادگیری تعیین شده برساند. از جمله ویژگی‌هایی که در مورد فراگیران باید به آنها توجه داشت سن، جنس، میزان آموخته‌های قبلی، میزان درک تصویری و شنیداری، تواناییها، نیازها و علاقه‌های آنهاست. توجه به این ویژگی‌ها سبب خواهد شد که رسانه‌ی تولید شده برای فراگیران جذابیت لازم را داشته و برای آنها قابل درک و فهم باشد.
۲- مشخص کردن هدفهای ارتباطی و آموزشی -یادگیری
تولید هر رسانه‌ی یاددهی-یادگیری، همانند انتخاب و خرید آن، باید براساس نیاز صورت گیرد. یکی از مهمترین سرنخ‌هایی که به یک معلم نشان می‌دهد آیا به رسانه‌ی خاصی نیاز هست یا نه، توجه به هدفهای آموزشی-یادگیری درس و یا هدفهای موقعیت ارتباطی می‌باشد. تولید و استفاده از یک رسانه فقط زمانی قابل توجیه است که آن رسانه با تسهیل جریان ارتباطی بین یاددهنده و یادگیرنده بتواند نقش مفیدی را در راه دستیابی به هدفهای آموزشی یا ارتباطی ایفا کند. به عبارت دیگر، شاید بتوان گفت که معلم دستیابی به تمام و یا بخشهایی از هدفهای آموزشی-ارتباطی خود را برعهده‌ی رسانه‌های یاددهی-یادگیری قرار می‌دهد. از این رو تولید‌کننده‌ها رسانه‌ها یاددهی-یادگیری قبل از هر اقدامی باید یک یا چند هدف آموزشی-یادگیری برای رسانه‌ای که قصد تولید آن را دارد بنویسد و مراحل بعدی تولید را با توجه به این هدفها دنبال کند. این عبارت‌ها، تاثیر و نتیجه‌ی نهایی و مورد انتظار رسانه را بر مخاطب روشن می‌سازند.
۳- مشخص کردن رئوس مطالب
در مرحله‌ی سوم، باید روشن کنیم که از طریق رسانه‌ی یاددهی-یادگیری مورد نظر قصد داریم چه مطالبی را ارائه دهیم. به عبارت دیگر، از این طریق می‌خواهیم چه اطلاعاتی رادر اختیار مخاطبان قرار دهیم، یا چه نگرش‌های خاصی را در آنها پدید آوریم و یا قصد یاد دادن چه مهارت‌هایی را به ایشان داریم. بدیهی است که محتوای ارائه شده در رسانه بخشی از محتوای کلی مورد یادگیری است و همه‌ی اینها تمهیداتی هستند که قصد داریم از آن طریق فراگیران را به هدفهای آموزشی -یادگیری مورد نظر برسانیم.
۴- انتخاب نوع رسانه
در مرحله‌ی انتخاب نوع رسانه، معلم باید براساس مشخصات، مزیتها و محدودیت‌های رسانه‌های یاددهی-یادگیری مختلف نوع رسانه را انتخاب کند. در انجام این کار، او همچنین باید به هدفهای آموزشی-یادگیری، ویژگی‌های فراگیران، محتوای درس و عوامل دیگری نظیر بودجه و امکانات موجود، محل و چگونگی استفاده از رسانه نیز توجه کند. گاهی اوقات تصمیم‌گیری درباره‌ی انتخاب نوع رسانه در اولین مرحله از مراحل تولید رسانه انجام می‌شود. حتی در چنین صورتی، باید توجه داشت که پس از انتخاب نوع رسانه، طی کردن مراحل سه گانه‌ی بالا، الزامی است.
۵- مشخص کردن موضوع و عنوان
تعیین عنوان و موضوع رسانه، مسیر تولید رسانه‌ها را هموارتر و چارچوب اقدامات بعدی را مشخص‌تر می‌کند. این کار مکمل انتخاب هدف‌های آموزشی-یادگیری و محتوای رسانه نیز هست. موضوع و عنوان رسانه، راهنمایی برای جمع‌آوری و انتخاب مواد و آماده‌سازی طرح اولیه‌ی کار است. در عین حال، یک عنوان جذاب، بدیع، قابل درک برای فراگیران، و منطبق با علایق آنها در جلب توجه فراگیران به رسانه نقش مهمی دارد.
۶- طراحی اولیه‌ی کار
پس از اجرای دقیق مراحل قبل، می‌توان در مورد چگونگی پیاده کردن طرح اولیه‌ی کار تصمیم‌گیری کرد.
۷- انتخاب و جمع‌آوری اجزای متشکله
در مرحله ی انتخاب و جمع‌آوری اجزای متشکله، بسته به نوع رسانه و محتوا و مطالبی که می‌خواهیم ارائه بدهیم باید مواد و اجزای لازم را تولید یا گردآوری کنیم. مثلاً برای ساختن یک تابلو پارچه‌ای، یا چارت، یا نشریه‌ی دیواری به مقداری یونولیت، پارچه، فیبر، مقوا، و تعدادی عکس، طرح، کاریکاتور، بریده‌های نشریات یا مطالب نوشتاری، کارت پستال، اشیای سه بعدی کوچک و سبک نیاز داریم.
۸- پیاده کردن طرح اولیه
پس از گردآوری مواد و اجزای لازم، به اجرا و پیاده کردن طرح اولیه اقدام می‌کنیم. در این مرحله اقدامات زیر را انجام می‌دهیم:
تصمیم‌گیری درباره‌ی چگونگی ترکیب‌بندی نهایی کار، انتخاب عکس‌های مناسب و مربوط از میان مجموعه عکسهای گردآوری شده و چسبانیدن آنها بر سطح تابلو، رسم شکلها و طرح‌ها و… . در شکل‌دهی طرح اولیه‌ی رسانه و خصوصاً در تولید نهایی بسیاری از رسانه‌ها، برای هر چه جالبتر و جذابتر شدن محصول، از اصول و فنونی باید استفاده کرد.
۹- ارزشیابی طرح اولیه
پس از آماده سازی طرح اولیه‌ی رسانه، اگر می‌خواهیم از رسانه در سطح بسیار محدود و برای مخاطبان کم استفاده کنیم، می‌توانیم همان طرح را که با مواد و اجزای واقعی به اجرا در آمده کار نهایی تلقی کنیم.
۱۰- انجام اصلاحات و تولید نهایی
بعد از مشخص شدن نقاط ضعف و اشکال‌های اساسی رسانه، باید به رفع آنها اقدام کنیم و نمونه‌ی کامل و نهایی آن را تولید کنیم. در صورتی که قصد تولید انبوه رسانه را داشته باشیم، بهتر است که در این مرحله از مهارت‌های افراد متخصص نظیر طراحان، عکاسان، فیلمبرداران، صدابرداران، رایانه‌کاران و سایر افراد حرفه‌ای نیز بهره بگیریم. (امیرتیموری،۱۳۸۷،۱۰، صص ۲۴۸-۲۴۴)
سطوح مهارت در تولید رسانه
تولید رسانه‌های یاددهی-یادگیری، با توجه به میزان خلاقیت به کار رفته در آنها، یا نسخه‌برداری‌های صورت گرفته از کارهای قبلا موجود، در سه سطح قابل اجرا می‌باشد؛ تقلید، انطباق و ابداع. این سطوح با توجه به شکل و محتوای رسانه ارزیابی می‌شوند، یعنی میزان خلاقیت یا نسخه‌برداری هم از لحاظ نوع پیام، هم از لحاظ طرحها،‌ تصاویر و نوشته‌هایی که پیام باید در قالب آنها ارائه شود و هم تکنیک‌های استفاده شده در تولید و ارائه‌ی رسانه مورد قضاوت قرار می‌گیرد. همان‌طور که در شکل دیده می‌شود این مقادیر کمیت مشخص و مطلق ندارند و به طور نسبی سنجیده می‌شوند.
الف- تقلید
هرگاه در تولید یک رسانه‌ی خاص، میزان نسخه‌برداری از رسانه‌های ارائه شده توسط دیگران خیلی بیش از خلاقیتهای به کار رفته باشد،‌ کار را تقلیدی می‌نامیم، مثلاً بزرگ کردن یک طرح قبلاً موجود در یک کتاب یا روی یک تمبر پستی، به کمک پروژکتور اوپک و سایر تکنیک‌ها و تبدیل آن به یک چارت آموزشی یا پوستر کاری عمدتاً تقلیدی به شمار می‌رود.
ب- انطباق
استفاده از موضوع‌ها، طرح‌ها، یا رسانه‌های دیگر و انجام یکسری تغییرات کم یا بیش در آنها و منطبق ساختن آن برای موقعیت‌ جدید در سطح انطباق تلقی می‌شود. در این قبیل رسانه‌ها، میزان نسخه‌برداری و خلاقیت تقریباً‌ مساوی است. انتخاب تعدادی از عکس‌هایی که از قبل موجودند براساس یک فکر جدید و در حول یک موضوع تازه و سپس جای دادن آنها در یک کادر منسب با آنچنان ترکیب‌بندی که بتواند پیام جدیدی را به نحوی گویا و جالب بیان کند، تولیدی در سطح انطباق می‌باشد.
شکل: سطوح مهارت در تولید رسانه‌ها
ج- ابداع
تولید رسانه در سطح ابداع به معنی حداقل استفاده و نسخه‌برداری از کارهای دیگران و اعمال حداکثر خلاقیت در ایجاد رسانه است. تولید یک چارت آموزشی یا یک مجموعه‌ی اسلاید و نوار به نحوی که تولید‌کننده با حداقل کمک‌گیری از کارهای دیگران در انتخاب موضوع، یا در گزینش شکل ارائه‌ی پیام (مثلاً ابداع طرح‌ها و نمادهای بیانگر پیام) و در اجرا و پیاده کردن کار (مثلاً انجام نقاشی و عکاسی و ضبط صدا)، خود بیشترین سهم را در امر تولید داشته باشد، تولیدی در سطح ابداع می‌باشد.
تذکر این نکته لازم است که صرف تقلیدی، انطباقی، یا ابداعی بودن یک رسانه نمی‌تواند بیانگر ارزش و مفید بودن آن در یک موقعیت خاص باشد. این سطوح صرفاً از لحاظ چگونگی تولید رسانه مورد توجه قرار می‌گیرند و برای ارزیابی نهایی یک رسانه، در هر سطحی که تولید شده باشد، باید به بحث انتخاب رسانه‌های یاددهی-یادگیری رجوع کرد.
اصول و فنون تولید رسانه‌ها
بین شکل ظاهری و محتوای یک رسانه، ارتباطی ناگسستنی برقرار است و این دو بریکدیگر تاثیر به سزایی دارند. هر چه شکل ظاهری زیباتر و موزون‌تر باشد بر جذابیت و اثرگذاری آن افزوده می‌شود. اصول و فنونی که در این قسمت بررسی می‌شوند در تولید بسیاری از انواع رسانه‌های دیداری و دیداری-شنوایی کاربرد مؤثر دارد. (امیرتیموری،۱۳۸۷،۱۰، صص۲۵۰-۲۴۸)
اصول تولید رسانه
بین شکل ظاهری و محتوای یک رسانه، ارتباطی ناگسستنی برقرار است و این دو بر یکدیگر تاثیر به سزایی دارند. هر چه شکل ظاهری زیباتر و موزون‌تر باشد بر جذابیت و اثرگذاری آن افزوده می‌شود. اصول و فنونی که دراین قسمت بررسی می‌شوند در تولید بسیاری از انواع رسانه‌های دیداری و دیداری-شنیداری کاربرد مؤثر دارند.
۱- توازن
به سر بردن در حالت تعادل یا توازن۵۳ یکی از نیازهای بشری است و احساس عدم تعادل و توازن برای کسی خوشایند نیست. در برخورد با یک رسانه‌ی یاددهی-یادگیری نیز یکی از اولین نکاتی که جلب‌نظر می‌کند وجود یا نبود تعادل و توازن در صفحه است.
۲- سادگی
سادگی به معنی ارائه‌ی اطلاعات مختصر، طرح‌ها و

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید