امروزه استعدادیابی بطور ویژه مورد توجه کشورهای مختلف قرار گرفته است. دانشمندان بسیاری در تلاش هستند تا شاخص های پیش بینی کننده افراد مستعد در ورزش های مختلف را شناسایی کنند.  (ابوت و همکاران[1]، 2005). با این وجود در رابطه با روش­های کشف ، انتخاب و تمرین ورزشکاران مستعد هیچ توافق بین­المللی یا حتی ملی وجود ندارد. در برخی کشور­ها مربی به شناسایی و انتخاب ورزشکاران مستعد می­پردازد در مقابل کشور­های که در ورزش موفق و صاحب نام هستند توجه زیادی به مدل­های استعدادیابی نشان داده­اند (وزینی طاهر، 1390). مدل های مختلفی برای شناسایی استعدادهای ورزشی در کشورهای مختلف جهان و جود دارد و هر کدام از آنها مسیرهای مختلفی را دنبال مي كنند (هولی هان و گرین[2]، 2007). یکی از مشهورترین و مقبول ترین  روش­ها مربوط به کشور آلمان شرقی است. محور اصلی این برنامه­ها، برنامه اجباری تربیت بدنی در مدارس، یافتن اولیه افراد مستعد ورزشی، نظام باشگاهی برای افراد مستعد در ورزش­های جداگانه را شامل می­شود. در کشور شوروی سابق استعدادیابی برپایه یک طرح گسترده استوار بود که بر اساس آن استعدادها در سنین کودکی کشف و سپس محیطی برای رشد این استعدادها به وجود می­آوردند. یکی از پیچیده­ترین روش­های استعدادیابی مربوط به این کشور است که دارای سه مرحله بود و بین مراحل مختلف، افراد منتخب زیر نظر معلمین ورزش و مربیان واجد شرایط آموزش می­دیدند. در کشور استرالیا نیز طرحی سه مرحله ای ارائه شد که شامل شناسایی دانش آموزان در مدارس، اجرای آزمون­های ویژه ورزشی، توسعه استعداد شناسایی شده است. در کشور چین مدل نظامند استعدایابی دیده می­شود که با برنامه­های آموزش و پرورش ارتباط نزدیکی دارد و مسئولیت پرورش استعداها بر عهده مربیان حرفه­ای است (فرخی، 1391). در ایرلند و انگلستان مدل مشارکت ورزشی مستمر در طول عمر ، در دانمارک استعدادیابی ورزشی با تاکید بر محیط، در آمریکا مدل مدرسه محور را می توان نام برد.  در ایران طرح و روش نطام­مندی برای شناسایی افراد مستعد در کشور وجو نداشت. تا اینکه در سال 1379 در قالب رساله دکتری در دانشگاه تربیت معلم اولین پژوهش استعدادیابی ورزشی با روش علمی توسط هادوی انجام شد. الگوی ارائه شده مشتمل بر سه مرحله است:

1-    مرحله کشف استعداد­ها

2-    مرحله جایگزینی یا انتخاب استعداد­ها

3-    مرحله طبقه­بندی یا پرورش استعدا­ها

در مرحله اول افراد بین 6 تا 10 سال وارد آن می­شوند، فعالیت عمومی تربیت بدنی مدرسه کماکان ادامه می­یابد و در طول آن از این افراد آزمون­های سلامتی عمومی، بررسی­های پیکرسنجی و اندازه­گیری­های حرکتی انجام می­شود.

مرحله دوم استعدادیابی بین سنین 11 تا 16 سالگی پیشنهاد شده است. در این مدت طی تمرینات تیم­های آموزشگاهی و باشگاهی، افراد براساس آزمون­های پزشکی، پیکرسنجی فیزیولوژیکی و روانشناختی برای ورزش­های مختلف طبقه بندی می­شوند. در پایان این مرحله، گروهی که به آزمون­ها جواب مثبت داده­اند به مرحله سوم می­روند و گروهی که نیاز به تمرینات و بررسی­های بیشتر دارند در یک نظام جبرانی و انتخاب مجدد وارد خواهند شد.

مرحله سوم از 16 سالگی به بعد آغاز می­شود و تا انتخاب نهایی برای پرداختن به تمرینات تخصصی ورزشی و جذب در تیم­های ملی ادامه پیدا می­کند. در مرحله سوم نیز یک دوره جبرانی و انتخاب مجدد براساس آزمون­های پزشکی، فیزیولوژیکی و روانشناختی وجود دارد تا تنها افراد شایسته بتوانند در آن شناسایی شوند. گروه منتخب برای رسیدن به اوج عملکرد ورزشی در تمرینات تیم­های ملی حضور پیدا می­کنند و در مسابقات ملی، قاره­ای و جهانی شرکت می­کنند(هادوی، 1378)

به  هر حال، بررسی سوابق استعدادیابی نشان می­دهد که به رقم متنوع بودن نظام­های استعدادیابی در جهان نیز دارای وجوه مشترکی هستند که مهم­ترین آن دلالت بر  این دارد که استعدادیابی باید از سن مشخصی شروع شود و در بیشتر تحقیقات سن 4 تا 12 سالگی را پیشنهاد کرده­اند (نوروزی، 1393).

در این بخش مطالعاتی را که تاکنون در داخل و خارج از کشور با بهره­گیری از آزمون­های روانی، تکنیکی، فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی انجام شده اند به اختصار مرور می­کنیم.

[1] -Abbott et al

[2] -Houlihan &  Green